GERZE YANGINI SONUCU YAPILAN YANGIN EVLERİ
Gerze 13 Şubat 1956 yılında yaklaşık 18 saat süren bir yangın sonucunda neredeyse tamamen yanmıştır.
O dönemin mal müdürünün evindeki mangaldan çıkan yangın Gerze’nin şiddetli lodos rüzgarının da etkisiyle söndürülememiş ve gazete haberlerine göre 18 kişi ölmüş olup, toplam 833 ev ile 300 dükkan yanmış, 100 ila 150 dükkan ve ev kalmıştır. Hayatını kaybedenlerin önemli bir kısmı ise hamama sığınmış olan kişilerdir.
Yangın sonrası Gerze’den göç başlamış ve 6000 kişilik nüfustan 400 kişi kaldığı belirtilmektedir. Ulusal ve uluslararası yardımlar yapılmış ve Gerze’nin yeniden imarı için kanun çıkarılmış, yapılacak olan evlerin bedellerinin 20 yılda ödeneceği belirtilmiştir.
Bu büyük yangının ardından yeni imar planı Alman Mimar Bernard Wagner tarafından hazırlanarak yapımına başlanan Gerze Yangın Evleri 900 adet, yangına dayanıklı betonarme “yangın evleri” olarak inşa edilmiştir. 4 yıl gibi kısa bir sürede bitirilerek 1960 yılında tamamlanmıştır. Müteahhitliğini yazar Ayşe Kulin’in babası Muhittin Kulin yapmıştır.
Yangın evleri tipleri ikiz evler ve sıra evler olarak planlanmış olup, balıkçı aileler için alt katlarında kayık çekmek için boş bir alan ve ağ tamiri yapmak için iki oda planlanmış, üst kat ise 3 odalı konut olarak düzenlenmiştir, üst kata dışarıdan merdiven ile çıkılmaktadır.
Bir diğer tip ise tütün evleri olarak tasarlanmış olup, evin üst katında çatı alanında tütün kurutma alanı olarak tasarlanmıştır. Zemin katta oturma odası, mutfak, kiler ve wc, içeriden çıkılan üst katta 2 yatak odası ve banyo mevcuttur.
Sıra evler tipinde dükkanlı evler de yapılmış olup, giriş katında küçük bir dükkan ile arkasında mutfak hol ve wc olan yerleşimin üst katında 2 yatak odası ve banyo mevcuttur. Bu evlerin arkası da bahçedir. Yaklaşık alanlar 60 m2 dir. Dükkan olmayan evlerin ön ve arkalarında da bahçeler düzenlenmiştir.
Yangın evlerinin inşaatında hızlı üretim yapabilmek adına prefabrike malzemeler kullanılarak yapılmıştır. Prefabrike elemanlar olarak döşeme kirişleri, çatı aşıkları, lentolar, döşeme plakları gibi yapısal elemanlar betondan üretilerek yerlerine yerleştirilmiştir. Duvarlar briket malzeme ile örülerek yapılmış, çatı örtüsü ise betonarme prefabrike aşık kirişlerine demir kancalarla tutturulmuş asbestli çimentolu levha çatı kaplamasıdır. Döşemelerde prefabrike betonarme kirişler belirli aralıklarla yerleştirilerek nervürler oluşturularak araları beton briket ile doldurulup yapılmış, üzerinde kaplama olarak dökme mozaik kullanılmıştır.
Günümüzde yangın evleri kullanım alanı olarak günümüz aile yaşantısına yetersiz kaldığı için, üzerlerine kat çıkılarak veya arka bahçeye doğru büyütülerek biçimleri bozulmuş değişmiş ve özgün yapısını yitirmiş durumdadır. Kısmen de tamamen yıkılarak 3-4 katlı apartman tipi konutlar yapılmaktadır.
